મોટા ભાગના ખેડૂતોને નથી ખબર કે, MSP શું છે? અને ખેડૂતો માટે MSPનું શું મહત્વ છે…

Share post

કેન્દ્ર સરકારે ખેતી ક્ષેત્રે સુધારણા માટે ત્રણ બીલ લાવ્યા છે. લોકસભાએ આ બિલ પસાર કર્યા છે. પંજાબ અને હરિયાણા સહિત કેટલાક રાજ્યોના ખેડુતો આ બીલોથી નારાજ છે. તેઓ તેમના ઉત્પાદન પર મેળવેલા ન્યુનત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) વિશે ચિંતિત છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કૃષિ મંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, MSP નો અંત આવવાનો નથી. તેઓ વિરોધી પક્ષો પર આક્ષેપ કરી રહ્યા છે કે, તેઓ ખેડૂતોને ગેરમાર્ગે દોરે છે. NDAની પાર્ટી શિરોમણિ અકાલી દળ પણ આ મુદ્દે સરકારથી નારાજ છે. હરસિમરત કૌર બાદલે કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાંથી રાજીનામું આપ્યું છે. ખેડૂત અને વિરોધી પક્ષોને ડર છે કે એમએસપી પૂરી થઈ ગઈ છે.

MSP એટલે કે મિનિમમ સપોર્ટ પ્રાઈઝ શું છે?
એમએસપી એ ન્યુનત્તમ ટેકાના ભાવ છે જે ખેડૂતો તેમના પાક પર મેળવે છે. ભલે તે પાકના ભાવ બજારમાં ઓછા હોય આની પાછળનું કારણ એ છે કે, બજારમાં પાકના ભાવમાં થતી વધઘટની અસર ખેડૂતોને થવી જોઈએ નહીં. તેઓને સૌથી નીચો ભાવ મળવાનું ચાલુ રાખે છે. સરકારે દરેક પાકની સીઝન પહેલાં કૃષિ ખર્ચ અને કિંમતો માટેના પંચની ભલામણ પર એમએસપી નક્કી કરે છે. જો કોઈ પાકની બમ્પર ઉપજ હોય, તો તેનો બજારભાવ ઓછો હોય, તો એમએસપી તેમના માટે નિશ્ચિત ખાતરી કિંમત તરીકે કાર્ય કરે છે. એક રીતે, તે ભાવ ઘટાડે છે ત્યારે ખેડૂતોને બચાવવા વીમા પોલિસીની જેમ કાર્ય કરે છે.

એની જરૂર શું છે અને એ ક્યારે લાગુ થઈ?
1950 અને 1960 ના દાયકામાં ખેડુતો મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. જો કોઈ પાકનું બમ્પર ઉત્પાદન કરવામાં આવ્યું હોત, તો તેઓ તેને સારા ભાવ મેળવી શકતા ન હતા. જેના કારણે ખેડૂતોએ આંદોલન શરૂ કર્યું હતું. ખર્ચ પણ પહોંચી શક્યા નહીં. આવી સ્થિતિમાં ફૂડ મેનેજમેન્ટ એક મોટુ સંકટ બની ગયું હતું. સરકારનું નિયંત્રણ નહોતું. એલ કે ઝાના નેતૃત્વ હેઠળ 1964 માં અન્ન-અનાજ પ્રાઇઝ સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી. ઝા કમિટીની ભલામણો પર 1965 માં ભારતીય ફૂડ કોર્પોરેશન (FCI) ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી અને કૃષિ ભાવો આયોગ (MSP) ની રચના કરવામાં આવી હતી.

લઘુતમ ટેકાના ભાવથી ખેડૂતોને કઈ રીતે લાભ થઈ રહ્યો છે?
ખાદ્ય અને સાર્વજનિક વિતરણ મામલાના રાજ્યમંત્રી રાવસાહેબ દાનવે પાટીલે 18 સપ્ટેમ્બરે રાજ્યસભામાં જણાવ્યું હતું કે શિયાળાની સીઝનમાં ઘઉં પર લઘુતમ ટેકાના ભાવનો લાભ લેનાર 43.33 લાખ ખેડૂતો હતા, આ સંખ્યા ગત વર્ષના 35.57 લાખથી આશરે 22% વધારે છે. રાજ્યસભામાં આપેલી માહિતી અનુસાર, છેલ્લાં 5 વર્ષમાં લઘુતમ ટેકાના ભાવનો લાભ લેનારા ઘઉંના પાકના ખેડૂતોની સંખ્યા બમણી થઈ છે. વર્ષ 2016-17માં સરકારને લઘુતમ ટેકાના ભાવે ઘઉં વેચનાર ખેડૂતોની સંખ્યા 20.46 લાખ હતી. હવે આ ખેડૂતોની સંખ્યા 112% થઈ છે.

શિયાળાની સીઝનમાં ઘઉં વેચનારા ખેડૂતોમાં મધ્યપ્રદેશ (15.93 લાખ) સૌથી આગળ છે. ત્યાર બાદ ક્રમાનુસાર પંજાબ (10.49 લાખ), હરિયાણા (7.80 લાખ), ઉત્તરપ્રદેશ (6.63 લાખ) અને રાજસ્થાન (2.19 લાખ) છે. જોકે નવાઈ પમાડે વાત એ છે કે નવા ખેડૂત કાયદાઓને લઈ મધ્યપ્રદેશમાં કોઈ આંદોલન થયા નથી. કૃષિમંત્રી નરેન્દ્ર સિંહ તોમર પણ મધ્યપ્રદેશના જ છે. ખરીફ સીઝનમાં લઘુતમ ટેકાના ભાવે પાક વેચનારા ખેડૂતોની સંખ્યા 2018-19ના 96.93 લાખ કરતાં વધીને 1.24 કરોડ થઈ ગઈ છે અર્થાત 28%નો વધારો થયો છે. ખરીફ સીઝન 2020-21 માટે અત્યારસુધીમાં ખરીદી શરૂ થઈ નથી. 2015-16 કરતાં આ વધારો 70%થી વધારે છે.

આ કાયદાથી ખેડૂતોને મળનારા લઘુતમ ટેકાના ભાવ પર શું અસર થશે?
કૃષિમંત્રી નરેન્દ્ર સિંહ તોમરે ભાસ્કર સંવાદાતા ધર્મેન્દ્ર ભદૌરિયાને આપેલા ઈન્ટવ્યુમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે નવા કાયદાઓથી ખેડૂતોને ઓપન માર્કેટમાં તેમના પાક વેચવાની તક મળશે. એનાથી પ્રતિસ્પર્ધા વધશે અને ખેડૂતોને સારી કિંમત મળશે. તોમરે જણાવ્યું હતું કે APMC બહાર જે ટ્રેડ હશે એના પર કોઈ ટેક્સ નહિ હોય. માર્કેટમાં સુધારો આવશે, પ્રતિસ્પર્ધા વધશે અને ખેડૂતોને વાજબી ભાવ મળશે. જ્યારે ખેડૂતોને 2 પ્લેટફોર્મ મળશે તો તે જ્યાં વધારે કિંમત મળશે ત્યાં પાક વેચશે.

તેમણે વધુમાં કહ્યું હતું કે, બિલ ઓપન ટ્રેડ ખોલશે. આ બિલથી લઘુતમ ટેકાના ભાવને કોઈ લેવા દેવા નથી. તે MSP એક્ટનો ભાગ નથી. MSP પ્રશાસકીય નિર્ણય છે, જે ખેડૂતોનાં હિતમાં છે અને હંમેશાં રહેશે. સ્વામીનાથન સમિતિની ભલામણો અનુરૂપ ખેડૂતોની કિંમત પર 50% ફાયદો જોડી અમે MSP જાહેર કરીએ છીએ. રવિ પાકના લઘુતમ ટેકાના ભાવ જાહેર થઈ ગયા છે અને ખરીદી પણ ચાલુ થઈ ગઈ છે. ખરીફ પાકના લઘુતમ ટેકાના ભાવ જલદી જાહેર થશે. તેના પર કોઈ શંકા ના હોવી જોઈએ.

શાંતાકુમાર કમિટીનો રિપોર્ટ જણાવે છે કે દેશમાં 6% ખેડૂતોને લઘુતમ ટેકાના ભાવ મળે છે. આ વાત પર તોમરે કહ્યું હતું કે દેશમાં 86% નાના ખેડૂતો છે. તેમનું ઉત્પાદન ઓછું થાય છે અને માર્કેટ સુધી પાક લઈ જવામાં વધારે ભાડું થાય છે. આ કારણથી તેમને લઘુતમ ટેકાના ભાવનો ફાયદો નથી મળતો. હવે ઓપન માર્કેટમાં ખેડૂતોએ માર્કેટ સુધી જવાની આવશ્યકતા નહિ રહે.

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—

જો આપની પાસે પણ કોઈ રસપ્રદ માહિતી હોય અને જો તમે તે અન્યો સુધી પંહોચાડવા માંગતા હોય તો, તે માહિતી અમને અમારા ફેસબુક પેજ પર મોકલાવો.

અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.

અમારી એન્ડ્રોઇડ એપ્લિકેશન ફ્રીમાં નીચે ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો.

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.khedut.khedut_club

જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ Jay Kisan જય કિસાન ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…


Share post