ખેતીના પાકોમાં નુકશાન કરતી વિવિધ પરજીવી વનસ્પતિઓ – જાણો સંપૂર્ણ માહિતી

Share post

દેશના તમામ ખેડૂતો હાલમાં દિલ્હી બોર્ડર પર મોદી સરકારનો કૃષિ કાયદા અંતર્ગત આક્રમક રીતે વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યાં છે. હાલમાં એક એવી જાણકારી સામે આવી રહી છે કે, જે આપને ખુબ જ ઉપયોગી સાબિત થશે ખેતીમાં વિવિધ પ્રકારની કેટલીક પરોપકારી વનસ્પતિઓ ખુબ નુકસાન કરે છે. આ વનસ્પતિઓનું નિયંત્રણ કેવી રીતે કરવું જોઈએ. આવો એનાં વિશે માહિતગાર થઈએ.

1.અમરવેલ :

ઓળખ : અમરવેલ પાતળી દોરી જેવી થડવાળી તેમજ લીલો, પીળો અથવા તો નારંગી રંગની હોય છે. આની સાથે જ છલકાતા રંગને લીધે અ જીવતને પાક ઉપર સરળતાથી જોઈ શકાય છે.

નુકસાન:
પાકના વિકાસને સંપૂર્ણપણે અટકાવીને છોડની વૃદ્ધિ ઘટાડીને છોડનો વિનાશ કરે છે. અમરવેલ પાકમાંથી પોતાનો ખોરાક મેળવીને વૃદ્ધિ પામતી હોય છે. અમરવેલ સંપૂર્ણપણે ક્ષૃપ તથા નાના વૃક્ષ પર છવાઈને ખુબ નુકશાન કરે છે.
વ્યવસ્થાપન : અમરવેલનાં બીજમુક્ત હોય તેવું બિયારણ વાપરવું જોઈએ. નિંદાણ દૂર કરવું જોઈએ. આની સાથે જ હાથથી વીણી અથવા કાપીને દૂર કરવા જોઈએ. નીંદણ નાશક દવાઓનો છટકાવ જમીન ઉપર બીજનું સ્ફુરણ થાય તે પહેલા કરવો.

2. વાંદો :

ઓળખ :
આ જીવાત સામાન્ય રીતે આબાં ઉપર જોવા મળે છે. આબાંની ડાળી તેમજ થડ ઉપર અર્ધ પરજીવી તરીકે જોવા મળે છે. વાંદાના પાન નિલકણો ધરાવતા હોવાંથી ખોરાક બનાવે છે. વાંદાને પોતાની મૂળ રચના હોતી નથી. આબાંના થડમાથી જ પોષણ મેળવે છે.

નુકશાન:
સતત યજમાન પાકમાંથી પોષણ ચૂસે છે. જે જગ્યાએ આંબા સાથે જોડાઈ ત્યાં ગાંઠ બનતી જતી હોય છે. વાંદાના ફૂલ જુમખામાં થાય છે. જેમાં બીજ ચીકણા તેમજ મીઠા હોવાંથી તે પશુ-પક્ષી દ્વારા ફેલાય છે. વાંદો લાગેલ વૃક્ષનાં નીચેના ભાગમાં કદમાં ઘટાડો તેમજ બિંતંદુરસ્ત લીલા પાંદડા દેખાઈ આવે છે.
વ્યવસ્થાપન:
પરજીવી ધરું અવસ્થામાં હોય ત્યારે રોગીષ્ટ ડાળી પરથી કાપી નાખવી જોઈએ. ગાંઠથી પૂરતા નીચેના ભાગેથી કાપી નાખવા જોઈએ. રોગીષ્ટ ડાળીમાં કોપર સલ્ફેટ અથવા તો 3 દવા દાખલ કરવાથી પરજીવી દૂર કરી શકાય છે.

3.વાકુંભા :

ઓળખ :
માત્ર 1 મીટર જેટલી લંબાઈ ધરાવતો નિલકણ રહિત હોય છે. તે પાકના મૂળ જરણની મદદથી તેના બીજનું સ્ફુરણ થાય છે. કેટલીક જાતોમાં જમીનમાથી નીકળ્યા  પછી એક સપ્તાહમાં જ ફૂલ દેખાય આવે છે. વાકુંભાના બીજ ગઢા બદામી રંગના તેમજ ખરબચડી સપાટીવાળા અને ભૂકી જેવા હોય છે.

નુકશાન:
પાકના મૂળમાથી પોતાના વિકાસ માટે જરૂરી પોષક તત્વો મેળવે છે. વાકુંભા નિલકણ રહિત હોવાંથી ટામેટાં,રીંગણ વટાણા,સૂર્યમુખી પાકોમાં જોવા મળે છે. યજમાન અપકની વૃદ્ધિ અટકે છે તથા ઉત્પાદનમાં નોધપાત્ર ઘટાડો થાય છે. આની સાથે જ વિનાશ થાય છે.
વ્યવસ્થાપન:
ફૂલ અવસ્થા પહેલા હાથથી ઉપાડી વિનાશ કરવો જોઈએ. વારંવાર આંતર ખેડ કરવી જોઈએ.

4.આંજીયો:

ઓળખ :
આંજીયાને ચળકતું લીલા રંગનું થડ,પાન તથા નાના ચલક્તા લીલા રંગના આકર્ષક ફૂલો હોય છે. આંજીયાને યજમાન પાકની જરૂર સ્ફુરણ તથા શરૂઆતના વિકાસ માટે ખુબ જરૂરી હોય છે. સામાન્ય રીતે મકાઇ, જુવાર, ડાંગર તથા શેરડી પાકમાં જોવા મળે છે.

નુકશાન:
આંજીયાને લીધે યજમાન પાકની વૃદ્ધિ રૂંધાય છે તેમજ પીળા પડીને સુકાઈ જતા હોય છે. ઉત્પાદનમાં ખુબ ઘટાડો થવાંથી ઘણીવાર પાક નિષ્ફળ જતો હોય છે.
વ્યવસ્થાપન:
આ પાકનું બિયારણ અંજીયા બિયારણ મુકત હોવું જોઈએ. પાકમાં ઉપયોગકતા યંત્રો, કપડાં, સાધનો વગેરે સાફ કરીને વાપરવા જોઈએ. પિંજર પાક તરીકે કપાસ, જુવાર, સૂર્યમુખી અને અલસી ઉપયોગી સાબિત થાય છે. આંજીયાગ્રાહય પાક વાવીને અંજીયાનું બિયારણ થાય એની પહેલા નાશ કરવો જોઈએ. કોપેર સલ્ફેટનું કુલ 3% દ્રાવણ જમીન ઉપર રેડવું જોઈએ.

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—

જો આપની પાસે પણ કોઈ રસપ્રદ માહિતી હોય અને જો તમે તે અન્યો સુધી પંહોચાડવા માંગતા હોય તો, તે માહિતી અમને અમારા ફેસબુક પેજ પર મોકલાવો.

અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.

અમારી એન્ડ્રોઇડ એપ્લિકેશન ફ્રીમાં નીચે ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો.

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.khedut.khedut_club

જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ Jay Kisan જય કિસાન ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…


Share post