કપાસની આ નવી બે જાતો, ખેતી ક્ષેત્રે નવી ક્રાંતિ લાવશે – જાણો સંપૂર્ણ માહિતી

Share post

ગુજરાત રાજ્યમાં આણંદ દેશી કપાસ -2 (જીએડીસી -2)ને રાષ્ટ્રીય સ્તરે 16 સપ્ટેમ્બર, 2020નાં દિવસે માન્યતા આપવામાં આવી છે. જે વર્ષ 2019માં શોધવામાં આવી હતી. આ એવો કપાસ છે કે, જેમાંથી ઉત્તમ પ્રકારનાં જીન્સ પેન્ટ બને છે. તેનાં તારની લંબાઈ કાપડ વણવામાં મદદરૂપ થાય છે. ઉપરાંત વાગડ પ્રદેશમાં કાલા કપાસ તરીકે આ જાત ચોમાસા ઋતુનાં પાણીથી જ થાય છે તેમજ તે સંપૂર્ણ રીતે ઓર્ગેનિક છે.  હાલ આ કપાસથી ગુજરાત રાજ્યમાં ઓર્ગેનિક જીન્સ તેમજ કોટન વસ્રો બનાવીને તેનું સારું બજાર ગુજરાત રાજ્યની મિલો મેળવી શકે તેવી તાકાત આ એક કપાસની નવી જાત દ્વારા મેળવી છે. કાલાનાં જીંડવા-કેરીને ફોલીને કપાસને કાઢવામાં આવે છે.

આણંદ ખેતી વિશ્વ વિદ્યાલયની સિદ્ધિ
વિરમગામમાં આણંદ ખેતી યુનિવર્સિટીનાં પ્રાદેશિક કપાસ સંશોધન કેન્દ્રથી વિકસિત ‘દેશી’ કપાસની અલગ અલગ જાતો ભારત દેશની સરકારની પ્લાન્ટ જાતોની રજિસ્ટ્રીથી માન્યતા આપવામાં આવી છે. જેની સાથે જ આણંદ ખેતી વિશ્વ વિદ્યાલયને 6 વર્ષ માટે આ કપાસનું ઉત્પાદન, વેચાણ, બજાર, વિતરણ તેમજ નિકાસ કરવાનો મહત્વનો અધિકાર મળ્યો છે.

1640 KG જેટલું ઉત્પાદન
GADC -2 એ સુધારેલી દેશી કપાસની એ નવી જાત છે. જેની હેક્ટર ઉપજ લગભગ એક હેક્ટરે 1640 KG જેટલી છે. જે પહેલાની ‘દેશી’ જાતોથી 8-10% વધુ છે. પણ તેની ઉપજથી તેની ગુણવત્તા વધારે મહત્વની છે.

તારની લંબાઈ બધી ‘દેશી’ સુતરાઉ જાતોનાં તારની લંબાઈ 22 MM હતી. હાલ તે નવી જાતમાં 24 MM છે. જેથી ડેનિમ કપડા બનાવવા માટે તેને ઉપયોગમાં લઈ શકશે. 4 MVથી 4.8 MVની રેન્જમાં છે. જે આ કપાસની ઉચ્ચ ગુણવત્તા અથવા કાપડ ઉત્પાદન મૂલ્ય જણાવે છે.

રોગપ્રતિકાર તેમજ સિંચાઈ નહીં
વાગડ કપાસનું ઉત્પાદન વરસાદ પર આધાર રાખે છે. વાગડ કપાસ જીવાતોની સામે પ્રતિકાર કરે છે. તેમજ ઓછું ખાતર વાપરવું પડે છે. બીટી કપાસની તુલનામાં સિંચાઈ માટેનો ખર્ચ અંદાજે શૂન્ય છે.

5 લાખ હેક્ટર સુધી વાવેતર
વાગડ વિસ્તાર માટે યોગ્ય જાત ગણવામાં આવે છે. ગુજરાત રાજ્યનાં કુલ કપાસનાં ઉત્પાદનમાં 20% એટલે કે 5 લાખ જેટલા હેક્ટરમાં વાગડ કપાસ થઈ શકે છે. વિરમગામની ઉત્તરે, કચ્છનાં નાના રણ પાસેનાં વિસ્તારો-સુરેન્દ્રનગર, મહેસાણા, પાટણ, બનાસકાંઠા, રાપર, ભચાઉ, ઘેડ, ભંભાળિયા, દ્વારકા, ભાવનગરનો ઘણા પ્રદેશનો સમાવેશ થાય છે. આ બધા પ્રદેશોની જમીન તેમજ હવા ખારા છે.

વાગડ ઉપર વધારે સંશોધન
બીટી કપાસ ખેડૂતો ઉગાડવા હાલ રાજી નથી તે સમયે વાગડ કપાસ ફરી એક વાર બજાર મેળવશે. અહીંયા બીટીનો કપાસ નથી થતો. દેશી સુતરાઉ જાતિઓ રાપર તેમજ ભચાઉ તાલુકાથી કચ્છનાં પૂર્વ ભાગમાં 50 KMમાં ઉગાડવામાં આવે છે. RCR, વિરમગામનાં સહયોગી સંશોધન વૈજ્ઞાનિક ટિકેન્દ્ર ટી. પટેલ તે વિશે વધારે સંશોધન કરી રહ્યાં છે.

પ્રથમ નવી વાગડ જાત
વાગડ કપાસની જાત સુધારણા 20 મી સદીનાં અન્ય દાયકામાં ચાલુ થઈ હતી. વાગડ કપાસ ક્ષેત્રનાં ખેડુતો માટે છેલ્લા 90 વર્ષથી કૃષિ સંશોધનની ભલામણ કરવામાં આવી રહી છે. વાગડની કુલ 8 જાત બહાર પાડવામાં આવેલી પહેલા વિવિધતા હતી. તેમાં 10 % વધુ બિજ ઉત્પાદન તેમજ 3 થી 4 % વધારે બારીક હતો. આ જાતોની રેસાની ગુણવત્તા 19 MMથી ઓછી તેમજ 15 ડિગ્રી કરતા વધારે લંબાઈની સ્પિન ક્ષમતા સાથે નબળી હતી.

કલ્યાણ સફળ જાત
વર્ષ 1947માં કલ્યાણ નવી જાતે ગુજરાત રાજ્યમાં વાગડ કપાસની ક્રાંતિ લાવી હતી. મોટા ભાગમાં તેની ખેતી થતી હતી. પ્રતિકુળ વાતાવરણમાં આ જાત કરવામાં આવતી હતી. આ જાત ખેડૂતોમાં ઘણી લોકપ્રિય બની ગઈ હતી. બહારનાં ખેડૂતો કલ્યાણ વિસ્તાર કહેવા લાગ્યા હતા.

અર્ધખુલ્લા જીંડવાની નવી અલગ જાત
બાદથી વર્ષ 1966માં નવી જાત વી 797 આવી હતી. તેની સારી ગુણવતાનાં લીધે વિરમગામ હાલ પણ કાપડ ઉદ્યોગ માટે બહુ પ્રિય છે. આણંદ યુનિવર્સિટી અસ્તિત્વમાં આવ્યા બાદ, અર્ધ-ખુલ્લા જીંડવાની નવી અલગ જાત વર્ષ 1981માં પહેલી વાર જી કોટ 13 કૃષિ વિજ્ઞાનીઓ દ્વાર શોધવામાં આવી હતી. સુરેન્દ્રનગરનાં ખેડુતોમાં આ જાત હાલ પણ ખૂબ જ પ્રસિદ્ધ છે. જી કોટ 21, (1998) એ ખેડૂતો દ્વાર આવકારવામાં આવી હતી. હજુ જી કોટ 21 કપાસનું સૌથી વધારે વાવેતર થાય છે.

ગુજરાત રાજ્ય આણંદ દેશી કપાસ
વર્ષ 2010માં જાહેર કરવામાં આવેલી આણંદ દેશી કપાસ -1 (ADC 1), સરેરાશ હેક્ટરે 1306 KGનું ઉત્પાદન આપે છે. એ પછી ગુજરાત રાજ્ય આણંદ દેશી કપાસ -2 (JADC 2) જાત 2015માં બહાર પાડવામાં આવી હતી. જે હેક્ટર દીઠ 1640 KG કપાસ આપે છે. તેમાં 45.4  %નો ગેઇન આઉટ ટર્ન, 24.2 MM જેટલી તારની લંબાઈ, 2.5 ટકા જેટલી સ્પાન લંબાઈ, 4.88 જેટલી માઇક્રોનિયર મૂલ્ય નોંધાયું છે.

ગુજરાત રાજ્ય આણંદ દેશી કપાસ – 3
વધુ ઉત્પાદન આપતી JADC 3ને વર્ષ 2019માં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. JADC 3 એ 2150 KG હેક્ટર દીઠ તેમજ લીન્ટનું ઉત્પાદન 964 KG હેક્ટર દીઠ થાય છે. જે ગુજરાત રાજ્યની ઉત્પાદકતા 577 KG તેમજ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ હેક્ટર દીઠ 501 કિલો કરતા વધારે છે.

વાગડ રેશમ કપાસ નવી ક્રાંતિ લાવશે
કાપડ, વધું ઉત્પાદકતા અને ઓર્ગેનિક કપાસની માંગ પ્રમાણેના ત્રણેય પાસાઓ પૂરા કરતી હોય એવી જાતને 2020 માં પ્રથમ લાંબી મુખ્ય જી જી હર્બેસિયમ વિવિધતા ગુજરાત આનંદ દેશી કપાસ 4 (વાગડ રેશમ) જાત બહાર પાડી છે. જે 30.6 તપ સાથે 29.4 યુએચએમએલ ફાઇબરનું આપે છે. આ અનોખી જાત કાપડ ઉદ્યોગમાં ભારે માંગ ઉભી કરી શકે તેવી છે. આ બંને જાતના કારણે કપાસની ખેતી કરતા દરેક ખેડૂતોને ઘણો ફાયદો થશે. અને સારી કમાણી કરવા માટે પણ દરેક ખેડૂતોને ઉત્તમ તક મળશે.

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—

જો આપની પાસે પણ કોઈ રસપ્રદ માહિતી હોય અને જો તમે તે અન્યો સુધી પંહોચાડવા માંગતા હોય તો, તે માહિતી અમને અમારા ફેસબુક પેજ પર મોકલાવો.

અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.

અમારી એન્ડ્રોઇડ એપ્લિકેશન ફ્રીમાં નીચે ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો.

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.khedut.khedut_club

જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ Jay Kisan જય કિસાન ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…


Share post