આ ડોકટરે ચાલુ કરી હર્બલ ખેતી- 400 થી પણ વધારે પ્રકારની જડીબુટ્ટી ઉગાડવામાં મેળવી સફળતા

Share post

ડો.રાજારામ ત્રિપાઠીએ બેંકની ગ્રેડ વન નોકરી છોડીને હર્બલ ફાર્મિંગની શરૂઆત કરી હતી, દેશનું પ્રથમ કાર્બનિક પ્રમાણિત હર્બલ ફાર્મ બનાવ્યું. UN ની રેડ ડેટા બુકમાં સમાવિષ્ટ કુલ 400 થી વધુ પ્રજાતિઓની ઉગાડતી વનસ્પતિઓમાં મહારાથ, ભારતનાં આ કૃષિના ખાતામાં ઘણી  સિદ્ધિઓ નોંધાયેલી છે.

આપણે બધા જાણીએ છીએ, કે વેદને આપણા વેદોના ગ્ર્થોનાં લેખક કહેવામાં આવે છે. આ વેદો આપણા માનવ જીવનનાં નિયમોની ખાતરી આપે છે. એ જ રીતે, ડો.રાજારામ ત્રિપાઠીએ આધુનિક કૃષિનો વાક્ય લખ્યો, જે તેમને ‘કૃષિ ઋષિ’ તરીકે સ્થાપિત કર્યો છે. ‘ગ્રેડ વન બેંક’ નાં એક અધિકારીએ કુલ 25 વર્ષ સુધી એમણે લાભકારી સેવામાંથી રાજીનામું આપ્યું અને માટીમાંથી નીકળતો અંકુરણ ઓળખ્યું અને ખેતીના ઘણા નમૂનાઓ વિકસાવવામાં સફળતા મેળવી હતી. આજે દેશભરનાં લાખો નવાં કૃષિ ઉદ્યમીઓ એમનાં મોડલોને અનુસરી રહ્યા છે.

મહત્વની વાત એ પણ છે, કે ભારત સરકારે એમનાં દ્વારા વિકસિત આ મોડેલો સ્વીકાર્યા અને કૃષિ ક્ષેત્રને આત્મનિર્ભર બનાવવાં હર્બલ ફાર્મિંગને પ્રોત્સાહન આપવાંની ઘોષણા કરી, કોરોના સંક્રમણ દરમિયાન અર્થતંત્રને લોકડાઉનથી પુન:પ્રાપ્તિ સુધી લાવવું. ડો. ત્રિપાઠી છેલ્લા કુલ 25 વર્ષથી ખેતી કરે છે. છત્તીસગઢનાં ખૂબ પછાત આદિવાસી જિલ્લા કોંડાગાંવના ચીખલપૂટ્ટી ગામમાં ખેડૂતની ખાનગી જમીન પર દેશનાં પ્રથમ એથિનો-મેડિકો હર્બલ પાર્કની સ્થાપના, જે આજની તારીખમાં સફળતાની વાર્તા બની છે.

ખરેખર, સુવર્ણ આપમેળે આકર્ષક છે, પરંતુ જો ભૂતકાળના પ્રયત્નો તેના માટે યાદ ન આવે, તો સુવર્ણ સંતોષ આપતો નથી. ડો. ત્રિપાઠીનો જન્મ બસ્તર ક્ષેત્રમાં આવેલ જગદલપુનાંર કાકનાર ગામનાં મધ્યમ વર્ગનાં પરિવારમાં વર્ષ 1962 માં થયો હતો. આ ગામમાં મૂળરૂપે આદિવાસીનું વર્ચસ્વ છે. એમના પૂર્વજો અહીં ઉત્તર પ્રદેશમાં આવેલ પ્રતાપગઢથી સ્થાયી થયા હતાં. ડો. ત્રિપાઠીનું બાળપણ ગેરહાજરીમાં ગયુ ન હતું, પરંતુ ભવ્યતાથી દૂર રહ્યું હતું. તેમને ગામઠી આસપાસના અને આદિવાસી સંસ્કારો વારસામાં મળ્યાં હતાં. જેના કારણે રોમમાં પ્રકૃતિનો પ્રેમ ઓગળી ગયો હતો.

ફાનસનાં અસ્પષ્ટ પ્રકાશમાં કલાકો સુધી પુસ્તકોમાં ફસાયેલા ડો.ત્રિપાઠીને છોડ વિજ્ઞાનનાં વિષયએ આકર્ષ્યા હતાં. પ્રાથમિક અને મધ્યમ શાળાના શિક્ષણ પછી, કોલેજના શિક્ષણ માટે એમને જગદલપુર જવું પડ્યું હતું. દરરોજ 25 કિલોમીટર સાયકલ ચલાવિને પછી પાછા આવવું. દરરોજ 50 કિલોમીટરનાં આ ચક્રમાંથી તેમણે ઇતિહાસ-ભૂગોળ, ભાષા-અર્થશાસ્ત્ર, દેશ અને વિશ્વનાં વિજ્ઞાન-ફિલસૂફીનું શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. ખરેખર આ એ ગાથા છે ,કે જે  ગામ જ્યાં ઘણા બાળકો શાળાએ પહોંચ્યા હતા, પરંતુ શિક્ષણની સહાયથી તેમનું લક્ષ્ય નક્કી કરી શક્યા નહીં. ઉચ્ચતમ માળે નજીક પહોંચેલ ડો.ત્રિપાઠીની ઉપરાંત શભુનાથ ચાલકી છે જે ત્રિપાઠીના સૌથી પ્રિય બાલસખા છે.

ડો.ત્રિપાઠીએ ‘મા દંતેશ્વરી હર્બલ ફાર્મ્સ’ અને ‘મા દંતેશ્વરી હર્બલ પ્રોડક્ટ્સ’ લિમિટેડનાં બેનર હેઠળ વ્યવસાયિક રીતે એમની ખેતી રજૂ કરી હતી. આની પછી, તેમણે સફેદ મુસલી, સ્ટીવિયા, ત્રિકટુ, કાળા મરી, શતાવરીનો છોડ, અશ્વગંધા જેવા અસંખ્ય ઓષધીઓના કાર્બનિક વ્યાપારી ખેતી શરૂ કરી હતી. દેશમાં ‘હર્બલ કિંગ’ તરીકે ઓળખ બનાવવા માટે સફળ રહ્યાં છે. ‘મા દંતેશ્વરી હર્બલ ફાર્મે’ કાળા મરીનું વિક્રમી ઉત્પાદન કર્યું અને સાબિત કર્યું, કે મરીના ઉત્પાદન પર કેરળ એકમાત્ર વર્ચસ્વ નથી. તે જ રીતે, સ્ટીવિયાના સ્વ-ઉત્પાદન ઉપરાંત, ડો.ત્રિપાઠીએ પણ ઘણા ખેડુતોને તેની ખેતી કરવાં માટેની પ્રેરણા આપી હતી. આ ખેડૂતોને ઉત્પાદિત સ્ટીવિયા માટે બજારમાં કોઈ મુશ્કેલી ન હોવી જોઇએ, તેથી સ્ટીવિયા એક્સ્ટેંશન પ્લાન્ટ પર ભારત સરકારનાં CSIR દ્વારા પણ સહી કરવામાં આવી હતી.

ડો. ત્રિપાઠી બહુપરીમાણીય વ્યક્તિત્વથી સમૃદ્ધ છે. તેમણે અનેક રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય યુનિવર્સિટીઓમાંથી માનદ PHD ડિગ્રીની સાથે બ.સ.ચ., L.L.B. સહિત કુલ 4 શાખાની MA ની  ડીગ્રી પણ મેળવી છે. ખેતીમાં નવીન ઉપયોગ કરવાં બદલ તેમને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સેંકડો એવોર્ડ પણ મળ્યા છે. તેઓ અત્યાર સુધીમાં કુલ 36 દેશોની યાત્રા કરી ચૂક્યા છે. વિશ્વની ઘણી યુનિવર્સિટીઓ કૃષિ સંશોધન સંસ્થાઓમાં ખેતીનાં નવીન ઉપયોગ અંગે પ્રવચનો આપે છે. તેમનું માનવું છે, કે ખેતી ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થાને માળથી કરા સુધી લઇ શકે છે. આ માન્યતાની સાથે તેમની નફાકારક સંસ્થા ‘સંપદા’ દ્વારા, તેઓ આદિવાસીઓનાં વિકાસ માટે સતત કાર્યરત રહ્યાં છે.

ડોક્ટર ત્રિપાઠીની સાથે ફેસબુક પર જોડાઓ અથવા મોબાઈલ નંબર 9425258105 પર એમની સાથે તમારા વિચારો શેર કરો. ડો. રાજારામ ત્રિપાઠી અને ‘માતા દંતેશ્વરી હર્બલ ફાર્મ’ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્યોની પ્રશંસા કરીને ‛બી પોઝિટિવ ઈન્ડિયા’ તેમનાં ઉજ્જવળ ભવિષ્યની શુભેચ્છા પાઠવે છે.

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—

જો આપની પાસે પણ કોઈ રસપ્રદ માહિતી હોય અને જો તમે તે અન્યો સુધી પંહોચાડવા માંગતા હોય તો, તે માહિતી અમને અમારા ફેસબુક પેજ પર મોકલાવો.

અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.

અમારી એન્ડ્રોઇડ એપ્લિકેશન ફ્રીમાં નીચે ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો.

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.khedut.khedut_club

જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ Jay Kisan જય કિસાન ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…


Share post