સરકારી નોકરી છોડી ખેતીમાં અજમાવ્યો હાથ: 6 એકર જમીનમાં શરુ કરી ખેતી, હાલમાં કરે છે વાર્ષિક 1.25 કરોડનું ટર્નઓવર

Share post

આજની વાર્તા મધ્યપ્રદેશના છિંદવાડા જિલ્લાના નાના ગામ બીજકવાડામાં રહેતા ગુરુપ્રસાદ પવારની છે. ગુરુ બાળપણથી જ ભણવામાં સારા હતા, પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન પછી તેમણે પી.ટી.આઈ. કર્યું અને વર્ષ 2004 માં શિક્ષણ કાર્યકર વર્ગ -2 માં નોકરી પણ મેળવી. ત્યારે તેઓને દર મહિને પગાર 5000 રૂપિયા મળતા હતા. લગભગ ત્રણ વર્ષ કામ કરતી વખતે, ગુરુ સમજી ગયા કે આટલા પૈસાથી પરિવારના ખર્ચનું સંચાલન કરવું મુશ્કેલ છે. આવી સ્થિતિમાં તેણે નોકરીની સાથે ખેતી પણ શરૂ કરી દીધી. શરૂઆતમાં તેણે તેની 6 એકર પૂર્વજોની જમીન પર લસણની ખેતી કરી હતી. આ ખેતી માટે તેણે બેંક પાસેથી કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવ્યું અને દોઢ લાખ રૂપિયાની લોન લીધી.

લસણનો પાક લગભગ સાડા ચાર મહિનામાં તૈયાર થઈ ગયો અને તેનું વેચાણ કરીને ગુરુને 10 લાખ રૂપિયાનો ફાયદો થયો. તેથી વર્ષ 2007 માં, તેમણે નાઇકરી છડનો ત્યાગ કર્યો અને સંપૂર્ણ રીતે ખેતીમાં આવ્યા. આજે તેની પાસે પોતાની 50 એકર જમીન છે, જેમાંથી તે વાર્ષિક 125 કરોડ રૂપિયાનો ધંધો કરે છે અને આનાથી તેમને લગભગ 55 લાખ રૂપિયાની આવક થાય છે.

ગુરુ કહે છે, “જ્યારે મને પ્રથમ લસણના પાકનો ફાયદો થયો, ત્યારે મેં તેમાંથી 6 એકરનું ક્ષેત્ર પણ ખરીદ્યું. ત્યારે મને એક એકરમાં 80 હજારથી લઈને 1 લાખ રૂપિયા સુધીની ખેતીની જમીન મળી હતી. આ પછી, મેં દર વર્ષે જમીન ખરીદવાનું શરૂ કર્યું. આજે મારી પાસે 50 એકર ખેતીની જમીન છે.

હકીકતમાં, તેના ગામમાં પાણીની સમસ્યા હતી, તેથી ગુરુએ ઘણા કૃષિ વૈજ્ .ાનિકો સાથે સમાધાન શોધવા માટે વાત કરી અને પછી એક પાક ચક્રની રચના કરી, જે એક વર્ષમાં રવી અને ખરીફ બંને પાકનો મહત્તમ ઉપજ આપશે. તેમણે રવિ અને ખરીફ પાક વચ્ચે આવા કેટલાક પાક ઉગાડવાની યોજના પણ બનાવી, જેથી જમીનની ખાતરની ક્ષમતા ઓછી ન થાય અને પાક સારો થાય. આ સિવાય ટપક સિંચાઇ તકનીકનો ઉપયોગ ઓછું પાણી સિંચાઇ માટે કરવામાં આવતું હતું. આનાથી તેનો ફાયદો થયો અને સાથે સાથે ક્ષેત્રમાં મજૂર ચાર્જનો અભાવ.

તે તેની ખેતીની રીત આગળ સમજાવે છે, “હું મારા ખેતરોમાં વર્ષે ત્રણ પાક ઉગાડું છું અને તે બધા રોકડ પાક છે.” શરૂઆતમાં અમે સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબરમાં લસણ લાગુ પાડતા હતા, જે ફેબ્રુઆરી-માર્ચમાં તૈયાર કરવામાં આવતું હતું. તરત જ, તેઓ કોબી વાવેતર કર્યા, મે-જૂનમાં પાકની તૈયારી કર્યા પછી, તેઓએ ખેતરમાં મીઠી મકાઈનું વાવેતર કર્યું. કોબી અને મીઠી મકાઈનો પાક 60-65 દિવસમાં તૈયાર થાય છે. આ જ શેડ્યૂલ 2012 પછી પણ ચાલુ રહ્યું, પરંતુ તે પછી અમે પેપ્સીકો સાથે કરારની ખેતી શરૂ કરી અને લસણને બદલે સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબરમાં બટાટા ઉગાડવાનું શરૂ કર્યું. આ કરારની ખેતી હજુ પણ ચાલુ છે.

જે ખેડુતો કરારની ખેતી નથી કરતા તેના કરતા અમારી સ્થિતિ ઘણી સારી છે
ગુરુ કરાર ખેતીને ખેડૂતો માટે લાભકારક વિકલ્પ માને છે. તેના લાભો ગણીને તેઓ કહે છે, “કરારને ધ્યાનમાં લીધા વિના, ખેડૂતને સંપૂર્ણ પાક આપવો કે નહીં તે બાબત છે.” આ સિવાય કંપનીઓ ખેડૂતોને બજારમાંથી સસ્તા દરે બિયારણ પ્રદાન કરે છે.

આ ઉપરાંત, કંપનીના લોકો ખેતરોની મુલાકાતે આવે છે અને જ્યારે તમામ ખાતરનો છંટકાવ કરવો પડે છે, ત્યારે દરેક જણાવે છે. આ બધા હોવા છતાં, જો બજારમાં પાકનો દર કરાર ખેતીમાં નક્કી કરેલા દરો કરતા વધારે હોય, તો પછી કંપની તેમના પાકનો દર ખેડૂતને વધારે છે.

ગયા વર્ષનું ઉદાહરણ આપતા ગુરુ કહે છે, ‘કંપનીએ અમને  દીઠ રૂ .27.70 ના દરે બીજ આપ્યું હતું. તે જ સમયે, જે દર પર બટાટા ખરીદવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો તે 30 નવેમ્બર સુધી 16.64 રૂપિયા, 1 થી 15 ડિસેમ્બર સુધીના 15.30 રૂપિયા અને 15 થી 31 ડિસેમ્બર સુધીમાં 14.09 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ, બટાકાની બજાર મજબૂત હોવાથી, કંપનીએ ડિસેમ્બરમાં અમને રૂ .24 ના ભાવે બટાકાની ખરીદી કરી હતી. તે જ સમયે, 30 જાન્યુઆરી સુધી ગયો બટાકા પણ ખેડુતો પાસેથી કરારની ખેતીના નિયત દર કરતા 3 રૂપિયા વધુ ખરીદવામાં આવ્યો હતો.

તેમનું કહેવું છે કે કરાર ખેતીના નામે ખેડૂતોને ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવી રહ્યા છે. આજે છીંદવાડા જિલ્લાના 500 થી વધુ ખેડુતો પેપ્સિકો સાથે કરારની ખેતી કરી રહ્યા છે. તે ખેડુતો કરતા જેઓ કરાર ખેતી કરતા નથી તેમની સરખામણીમાં આ બધાની સ્થિતિ સારી છે. અહીંની સ્થિતિ એ છે કે છિંદવાડા જિલ્લાના ખેડુતો કરારની ખેતી કરવા માગે છે, પરંતુ એક વર્ષમાં તેઓએ કેટલું બટાકાની ખરીદી કરવી તે કંપનીનું પોતાનું લક્ષ્ય છે.

એક વર્ષમાં ત્રણ પાક ઉગાડવામાં આવે છે, આ તે પાક છે જેની બજારમાં માંગ છે
ગુરુ કહે છે, “સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબરમાં, અમે પેપ્સીકો સાથે કોન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ કરીએ છીએ અને આખા ખેતરમાં બટાટા રોપીએ છીએ, જે ડિસેમ્બર સુધીમાં તૈયાર થાય છે. આ પછી, જાન્યુઆરી-ફેબ્રુઆરીમાં, અમે ખેતરોમાં શાકભાજી રોપીએ છીએ, હમણાં, 30 એકરમાં ફૂલકોબી છે અને 20 એકરમાં તરબૂચ છે. બાકી ઘઉં સાથે વાવેતર કરવામાં આવ્યું છે, જે આપણા માટે છે, અમે તેને વેચતા નથી. જ્યારે એપ્રિલ-મેમાં ખેતર ખાલી થઈ જાય છે, ત્યારે અમે તેમાં સ્વીટ મકાઈ મૂકીએ છીએ.’

ગુરુ કહે છે કે, અહીં ઉગાડેલી આખી મીઠી મકાઈ મહારાષ્ટ્ર અને જબલપુરમાં જાય છે. આ માટે, વેપારીઓ જાતે જ ખેતરમાં આવે છે અને પાકને જુએ છે, દર નક્કી કરે છે અને ખેતરમાંથી માલ લે છે. ગુરુ કહે છે કે તે તેની લણણીથી સંતુષ્ટ છે. તે કહે છે, “જો હું શિક્ષક હોત તો મારી પાસે માત્ર મોટરસાયકલ હોત, પરંતુ આજે મારી પાસે એક મોટું મકાન, ગાડીઓ પણ છે, જે જિલ્લાનું સૌથી મોટું ટ્રેક્ટર પણ છે.”

વર્ષ 2019 માં ગુરુપ્રસાદ પવારને જિલ્લા અને રાજ્ય સ્તરે પ્રગતિશીલ ખેડૂત તરીકે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત કરાર ખેતી દ્વારા તેમની અને અન્ય ખેડૂતોની આવક વધારવા બદલ તેમને એવોર્ડ પણ અપાયો છે. ગુરુ કહે છે, “આજે પણ ઘણા ખેડુતોને લાગે છે કે ખેતી કોઈ ફાયદાકારક સોદો નથી, પરંતુ મારું માનવું છે કે ખેતી લાભકારક ધંધો છે, તે કરતી વખતે ફક્ત પરંપરાગત પદ્ધતિઓ બદલવાની જરૂર છે.”

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—

જો આપની પાસે પણ કોઈ રસપ્રદ માહિતી હોય અને જો તમે તે અન્યો સુધી પંહોચાડવા માંગતા હોય તો, તે માહિતી અમને અમારા ફેસબુક પેજ પર મોકલાવો.

અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.

અમારી એન્ડ્રોઇડ એપ્લિકેશન ફ્રીમાં નીચે ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો.

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.khedut.khedut_club

જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ Jay Kisan જય કિસાન ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…


Share post