પશુ આહારમાં લીલા ઘાસ ચારાનું અનોખું મહત્વ- જાણો વિગતવાર

Share post

ભારતમાં ખેતીની સાથે-સાથે પશુપાલનના વ્યવસાયમાં પણ ઘણાં ખેડૂતો સંકળાયેલા છે. દુધાળા પશુમાંથી મળતા દૂધને કારણે ખેડૂતો આવક ઊભી કરી રહ્યા છે. પશુને મોટાભાગે લીલો ઘાસચારો જ આપવામાં આવે છે. ચોમાસાની શરૂઆત થતાં વરસાદ પડતાની સાથે જ ઘાસ ઉગી નીકળતું હોય છે.

ચોમાસામાં પ્રમાણમાં મળતો હોવાથી પશુઓને વર્ષ દરમિયાન લીલો ઘાસચારો પૂરતી માત્રામાં મળી રહે એવું આયોજન કરવું જોઈએ. પશુ આહાર તેમજ પશુની માવજત પશુ પાલનના મહત્વના પાસાઓ રહેલા છે. વર્ષ ઉત્પાદનમાં કુલ 70-75%  ખર્ચ પશુઓના ખોરાકની પાછળ જ થાય છે. મોટા ભાગના પશુઓ તેમનો ઘાસચારો કુદરતી આહાર છે. પશુ આહારમાં લીલો ઘાસચારો ઘણી અગત્યતા ધરાવે છે. તેના ફાયદા નીચે મુજબ છે..

લીલો ઘાસચારો એ પશુને વધુ પસંદ આવે છે. આ ઘાસચારામાં વિટામીન-A કેરોટીનના રૂપમાં મળતું હશે. જે લીલા ઘાસચારા માટે મળતું નથી. વિટામીન-A પશુઓની શરીરની વૃદ્ધિ, દૂધનું ઉત્પાદન, તંદુરસ્તી તેમજ પ્રજનન માટે પણ ઘણું જ મહત્વનું રહેલું છે. લીલા ઘાસચારામાં ઘણા પોષક તત્વો જેવા કે પ્રોટીન તથા પ્રજીવકો વગેરેની માત્રા તેમજ જાતિના સુકા વિસ્તારની સરખામણીએ વધારે હોય છે.

લીલા ઘાસચારાની સાથે અન્ય સૂકા ઘાસચારાનું ખવડાવવાથી સૂકા ઘાસચારાની પોષણ ગુણવત્તા તથા જડતા વધે છે. જેને કારણે પશુને વધારે ખોરાક જોઈએ છે. લીલા ઘાસચારામાં ખાસ પ્રકારના જીવાત હોવાને કારણે પશુઓના શરીરની વૃદ્ધિ તથા ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

ઘાસચારો પશુઓને પુરતી માત્રામાં આપવાથી પશુ ઉત્પાદન ખાસ કરીને દૂધનું ઉત્પાદન સસ્તો બની શકાય છે તેમજ પશુપાલન વ્યવસાયને વધુ ફાયદાકારક બનાવવામાં મદદ મળી રહે છે. લીલો ઘાસચારો તમામ પુખ્ત શક્ય હોય તો દરરોજ કુલ 25 કિલોગ્રામ ઘાસચારો આપવો જોઈએ.

વાત કરીએ તો પુખ્ત વયના પશુઓને ધાન્ય વર્ગનો લીલો ઘાસચારો કુલ 12-15 તથા કઠોળ વર્ગનો ઘાસચારો કુલ 8-10 કિલોગ્રામ મળી રહે એ ખૂબ જરૂરી છે. આમ છતાં અછતની પરિસ્થિતિમાં જો પશુ અને વિટામિન-A ની જરૂરિયાતો સંતોષવા પ્રતિબદ્ધ ઓછામાં ઓછો 500 ગ્રામ લીલું ઘાસચારો આપવો આવશ્યક છે.

ઘાસચારાની ઝેરી અસરથી બચવા માટે કેવી સાવધાની રાખવી જોઈએ :
લીલો ઘાસચારો સડેલો તેમજ બફાઈ ગયેલો ન હોવો જોઈએ. જંતુનાશક દવાની અસરથી મુક્ત હોવો જોઈએ. યોગ્ય રીતે કાપેલ હોવો જોઈએ. જુવારના પાકને  પહેલા કાપણી કરવી જોઈએ નહીં. અછતમાં પાણીની ખેંચ પડતી હોય પછી ઘાસચારાને તડકામાં સૂકવવા જોઈએ તેમજ ત્યારપછી બીજા ઘણાં ચારણની સાથે ભેળવીને ઉપયોગમાં લેવો જોઈએ.

ઘાસચારાની અછતને પહોંચી વળવા માટે અવશ્ય અપનાવો આ  હંમેશા ટુકડા કરીને ભેળવીને ખવડાવવો. જેને કારણે બગાડ થતો અટકાવી શકાય. ખેતરનો થોડો ભાગ પણ ઘાસચારાના ઉત્પાદન માટે રાખવો તથા તેમાં ઋતુ પ્રમાણે ઘાસચારાનું વાવેતર કરો. પાળા હોય એની આસપાસ ગજરાજ ઘાસના લીલો ઘાસચારો ચોમાસા દરમિયાન વધારે વાવેતર કરીને સામે જ બંને સંગ્રહ કરવો જેના કારણે ઉનાળામાં સમયમાં ઉપયોગમાં આવી શકે.

શેઢા પર સારી જાતના ઘાસનું વાવેતર કરવું. પાણીની અછતવાળા વિસ્તારમાં શેઢા પર ચોમાસાની ઋતુમાં નિયમિત લીલો ઘાસચારો તથા બળતણ માટેના લાકડાં મેળવી શકાય. ગોચર જમીનમાં પીંજરુ જેવા કાચના બીજ મૂકીને નવસાધ્ય કરવા જોઈએ તથા દર વર્ષે પ્રતિ એકરે ચોમાસામાં કુલ 20 કિલોગ્રામ પરત આપવું જોઈએ.

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—

જો આપની પાસે પણ કોઈ રસપ્રદ માહિતી હોય અને જો તમે તે અન્યો સુધી પંહોચાડવા માંગતા હોય તો, તે માહિતી અમને અમારા ફેસબુક પેજ પર મોકલાવો.

અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.

અમારી એન્ડ્રોઇડ એપ્લિકેશન ફ્રીમાં નીચે ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો.

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.khedut.khedut_club

જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ Jay Kisan જય કિસાન ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…


Share post

આ વાંચવાનું ભૂલતા નહીં…